• Marye Maarsen-Keim

    Bewerkt door Mandy van der Zwaard
  • Authentiek recept van Marye Maarsen-Keim's oma.

    Mandy van der Zwaard

Koken met de Amish

AALSMEER Amish en Aalsmeers. Deze twee woorden in één zin zijn misschien een onverwachte combinatie. Maar Marye schreef een kookboek met recepten uit de Amishkeuken en is getrouwd met een Aalsmeerse kweker. Zo ontstond dit Aalsmeerse product.

Mandy van der Zwaard

Deze serie vertelt elke week over een Puur Aalsmeers onderwerp. Deze week is dat het kookboek van Marye Maarsen-Keim: Koken & bakken met de Amish. Marye Keim is geboren te Michigan, (USA) in 1943. Zij groeide op met de tradities van de Amish keuken en verzamelde in haar leven talloze recepten. Vaak doorgegeven van generatie op generatie, van moeder op dochter. Soms met persoonlijke aanpassingen al naar gelang de smaak en de woonomgeving, maar altijd vanuit dezelfde basis; puur, traditioneel, (bijna altijd) uit eigen grond en voedzaam. Zij woonden op een boerderij met een gemengde veestapel waarvan de mest gebruikt werd om de grond te verrijken. Wat volgens kenners wel eens de verklaring kan zijn voor de weelderige moestuinen die deze families vaak hebben.

JEUGD Doordat haar grootouders uit de Amishgemeenschap stapten is zij niet in een besloten gemeenschap opgegroeid, hoewel haar ouders later wel toetraden tot een ultraconservatieve afsplitsing. Deze groep leefde naar de Amish normen maar gebruikte ook moderne landbouwmachines. Wel leefden zij strikt naar de Bijbel. De familie besteedde veel tijd aan het bidden en Bijbellezen. Ook kreeg zij volgens de tradities naai, - en kookles evenals huishoudelijke lessen en tuinieren. In 1966, zij was toen 23 jaar, kwam zij via een uitwisselingsprogramma van de Mennonieten, waartoe de Amish ook behoren, in Nederland terecht.

VERKEERDE LAND Maar zij wilde helemaal niet hier zijn…Zwitserland of Duitsland, dat was haar wens! Maar het lost besliste, of althans, de commissie. Het werd Nederland voor haar, en ze werd geplaatst in Huize Mooiland, een Doopsgezind bejaardenhuis tussen Arnhem en Wageningen. Na afloop van het eerste jaar wilde ze nog graag een jaar blijven en werd overgeplaatst naar Aalsmeer. Hier kwam ze in de kringen van de, aan de Mennonieten verwante, Doopsgezinde Kerk waar ze Jan Maarsen leerde kennen. Zij trouwden in 1970, kregen drie kinderen, die na stages in Amerika gelukkig allemaal weer in de buurt zijn komen wonen. En Zwitserland? Daar is ze op vakantie geweest.

RECEPTEN Het boek bevat recepten voor warme maaltijden of delen ervan. Maar ook taarten, koeken en desserts. Bij elk recept staat een klein stukje geschiedenis of hoe de Amish dit gerecht eten.Veel recepten komen uit de familie. Overgedragen door oma's, moeders of, zoals het kippensoeprecept, van nicht Edna. Maar één koekje kent iedere Amish. Het Amish Church Cookie. Een kerkdienst van de Amish is maar een keer per twee weken en vindt plaats bij iemand thuis of in de schuur. Deze diensten duren wel twee tot drie uur. Daar het best lang is, krijgen de kinderen halverwege dit koekje. Gebakken door de vrouw van het huis waar de desbetreffende dienst plaats vindt.

GEEN OVERGEWICHT Dit eerlijke voedsel is de basis van de Amish keuken. De maaltijden zijn over het algemeen rijkelijk bedeeld met vetten en suikers, maar door het vele fysieke werk van de gemeenschap levert dat geen problemen op. Sterker nog, in haar kookboek verklaart Maarsen dat uit meerdere onderzoeken blijkt dat diabetes type 2, tot 50 procent minder voorkomt bij de traditionele Amishbevolking dan bij de niet Amish bevolking. 'Doordat de Amish geen moderne landbouwmachines gebruiken, wordt er nog veel met fysieke krachten gewerkt. Het is dus logisch dat deze mensen meer verbruiken en meer kunnen eten. Slechts 4 % van de Amish bevolking heeft overgewicht. Hoewel dat heden ten dage wel iets meer wordt. Niet alle Amish leven meer van hun beroep in de landbouw, zij zijn dus minder zelfvoorzienend en kopen meer in de supermarkt. De toevoegingen van additieven zoals conserveringsmiddelen komen zo ook in hun voeding. Dat verandert wel degelijk hun gezondheid.'

BIJVERDIENSTEN In deze tijd zijn echter veel Amish mensen genoodzaakt te werken in de buitenwereld. De vrouwen proberen hun inkomsten te verhogen door onder anderen het maken van een kookboek met familierecepten of het koken van maaltijden voor toeristen. Anderzijds is het toerisme ook een grote inbreuk op het leven van de Amsih gemeenschap. Bussen vol toeristen verstoren hun zelfverkozen afzondering, wat niet verhinderd kan worden, ze leven immers niet in een reservaat.

TE KOOP De uitgeverij heeft het initiatief genomen om dit kookboek te publiceren en heeft daarvoor een heer benaderd. Tijdens een buitenlandse reis met het Menno Koor (Landelijk koor van de Doopsgezinde Gemeente) waar Maarsen-Keim ook lid van was, werd zij benaderd door deze heer. Hij wist dat zij uit een Amish familie kwam en vond dit meer een geschikt project voor haar dan voor hem. Ook gezien het feit dat koken traditiegetrouw vrouwenwerk is. Het kookboek van Marye Maarsen is te bestellen bij elke boekwinkel of bij bol.com via het ISBN nummer 9789033617621 en kost € 16,95.