• Femke Kempkes aan het werk in haar atelier

    Truus Oudendijk

Kettinggesprek Femke Kempkes: 'Materiaal is een middel'

AALSMEER Het bereiken van haar atelier is een avontuur op zich. Met de trekpont kom ik aan de overkant, opgewacht door de hond. In haar atelier brandt de houtkachel en staan poffertjespan en poedersuiker naast een bos basilicum. Creatief multitalent Femke Kempkes is aan het werk met een groep kinderen. Vraag van Karin Schijf: Waar haalt ze de inspiratie vandaan?

"Uit het leven zelf. Ik laat mij graag inspireren door andere kunstvormen, zoals danstheater, film, muziek en boeken. Ik werk heel veel naar thema's en nu ben ik bezig met het thema tijd. Ik heb interessante artikelen van Joke Hermsen gelezen over tijd en tussentijd en ik bezoek exposities die over dat onderwerp gaan. Wat ik ervaar, gebruik ik weer in mijn werk."

Hoe noem je jezelf?

"Ik ben beeldhouwer, of beeldend kunstenaar, want ik werk multidisciplinair. Voor mij is materiaal een middel en dat is essentieel. Veel kunstenaars werken alleen in brons of steen, zij werken vanuit het materiaal. Ik kijk welk verhaal ik wil vertellen en welk materiaal ik daarbij nodig heb. Dat gaat van analoog naar digitaal en alles daartussenin. Dus soms is dat schilderen, etsen of druktechnieken. Ik beheers heel veel technieken. En als ik het niet weet ga ik het proberen. Ik werk nu met porselein. Magisch! Prachtig materiaal."

Welke opleiding heb je gevolgd?

"Ik ben opgeleid als beeldhouwer aan de Amsterdamse Hogeschool voor de kunsten. Daar heb ik via tekenen, schilderen, keramiek en beeldhouwen kennis gemaakt met alle materialen en technieken, maar beeldhouwen is wel de basis. Alles wat ik verder nog doe heb ik daarna geleerd."

Een voorbeeld?

"De gemeente had mij om advies gevraagd voor een kunstwerk in de openbare ruimte in Kudelstaart. Ik vind altijd dat het iets moet zijn dat mooi is en wat de mensen zelf graag willen. Het is 'Landplaats' geworden in de Rietlanden. Samen met de bewoners zijn we aan het werk gegaan. De straatnamen zijn allemaal afgeleid van planten die op de Poel groeien. Met zo'n tachtig man en een bioloog zijn we gaan varen op zoek naar die planten en hebben daar tekeningen van gemaakt. Die tekeningen heb ik gebruikt om zitelementen en stalen bankjes te bouwen waar de bloemen in terugkomen. Het is een ontmoetingsplaats geworden, want dat was de wens vanuit de bevolking. Ik heb met cortenstaal gewerkt, we hebben met elkaar mozaïek gemaakt. Allemaal dingen die ik daarvoor nog nooit gedaan had, maar ik heb ze mij eigen gemaakt omdat het voor daar nodig was."

Wat doe je nog meer?

"Beeldhouwen is typisch werk voor de zomermaanden buiten, want steenhakken doe je buiten. In de winter maak ik kleiner en fijner werk, zoals lichtprojecties. Voor het Amsterdam Lightfestival, voor de gemeente Amsterdam en de gemeente Alphen aan den Rijn. De afgelopen drie jaar heb ik voor de gemeente Den Helder gewerkt, dat is een heel lichtfestival geworden. Dit jaar is het thema de visserij. Zonder politieke standpunten in te nemen wilden we laten zien wat het behelst. Ik ben een paar dagen mee geweest met een vissersschip en aan boord heb ik tekeningen gemaakt, samen met een andere kunstenaar. Die tekeningen hebben we weer gebruikt in de lichtprojectie. Het ging met name over de wereld van de visser, de gezins- en familieconstructies. Ze zorgen allemaal voor elkaar, daar kunnen we een hoop van leren. Dus ik zit niet alleen hier op het eiland bij de houtkachel, ik ga ook het land in. Het is heel divers."

Je werkt ook met kinderen?

"Dat is essentieel, dat zou iedereen moeten doen, want het is zo inspirerend. Kinderen denken andersom: ondersteboven en binnenstebuiten. Wat wij allemaal verleerd zijn, kunnen zij nog. Al die managementteams die teambuilding sessies op de hei houden waar ze veel geld voor betalen kan ik adviseren: neem maar eens een groep kinderen mee."

Goed voor de creativiteit?

"Creativiteit is volgens mij de tool voor de toekomst omdat we geen idee hebben hoe de wereld er uit gaat zien. En dan gaat het niet over knutselcreativiteit. Ik kan helemaal niet knutselen. Het gaat over creatief denken en kunstenaars en wetenschapper kunnen dat. We zitten teveel vast in verantwoording en vastlegging. Ik begeleid ook veranderprocessen in het onderwijs. Docenten moeten zoveel tijd besteden aan het schrijven van verslagen hoe leerlingen functioneren. Al die rapporten moeten ook weer gelezen worden en in databases opgeslagen. Zoveel bureaucratie. Praat met kinderen, zorg ervoor dat je hun gedachtewereld begrijpt."

Wie nodig je uit voor het volgende gesprek? De groenteman in Kudelstaart. Die man werkt zeven dagen in de week en heeft een gezin met kleine kinderen. Toen ik zwanger was van mijn zoontje kreeg ik van hem een rompertje cadeau. Dat vond ik zo bijzonder. Voelt hij zich thuis in Kudelstaart?"

Truus Oudendijk